Παρασκευή, 5 Ιουλίου 2013

Ὁ ἐθνικὸς χορὸς καὶ ἡ μουσική.

το λεξάνδρου Παπαδιαμάντη


... σχυρίζονται τι δν το δυνατν ν περισωθ κ στοματικς παραδόσεως μουσικ τν ρχαίων λλήνων· ρα βυζαντιν εναι μεσαιωνικ κα φόρητος ες τ ριστοκρατικ τα τν παρ᾿ μν νεοπλούτων.

λλ δν σώθη π ρχαίων γγείων τ σχμα κα τρόπος τς ρχαίας λληνικς ρχήσεως; Δν φαίνεται τι τσάμικος κα συρτς κα καλαματιανς εναι μοιοι μ τν κύκλιον κα τν πυῤῥίχιον τν παλαιν μας προγόνων; Διατ τότε ποῤῥίπτουσι τν ντόπιον, τν ν κύκλ κα γραφικότητι κα πλαστικότητι σωμάτων χορόν, κα σπάζονται τν ξενικόν, τν κατ ζεύγη;

πλούστατα, διότι τος ρέσει πολιτισμς τν σπερίων κα μόνον πρς τ θεαθναι πιτηδεύονται τι εναι θαυμαστα δθεν το ρχαίου περικαλλος κόσμου.

Εναι διον το ρχαίου λληνικο πολιτισμο ν μέτρ κα λογικ προσέγγισις τν δυ φύλων, δ γαν συγχρωτισμός, πως φαίνεται ες τν κατ ζεύγη ρχησιν, διάζει ες τν πολιτισμν τς Δύσεως. Ες πανηγυρικν δεπνον ν λληνικ οκί, φέρ᾿ επεν, καθέζονται νδρες κα γυνακες ες δύο μικύκλια πέναντι λλήλων. Μόνον παρ᾿ σιανος, α γυνακες ζσαι περιωρισμέναι, δν μφανίζονται πρ τν νδρν, συνειθίζονται δ δικτυωτ κα καλύπτραι. Τατα εναι τ ν κρον. Τ λλο κρον παντ ες τ θη τν σπερίων.

Ες γεμα ν Ερωπαϊκ οκί καστος τν νδρν δηγε μίαν γυνακα (χι ποτ τν δικήν του πρς Θεο!) ες τν τράπεζαν, που παρακαθίζουσιν ο δαιτυμόνες ναλλάξ, ες νήρ, μία γυνή, καθότι οτω ποτελεται, λέγουσι, σωστ νθοδέσμη. ποον φράγκικον ρωμα ναδίδει ατη, κα πόσον χαρακτηριστικν εναι πράγματι, τ έναον τοτο ζευγάρωμα κα ναζευγάρωμα!
φ᾿ τέρου, λληνικς πολιτισμός, πως κα ρθόδοξος πολιτισμς κα ατ τ πρέπον κα ρθς λόγος, θέλουσι τν ν μέτρ προσπέλασιν κα παῤῥησίαν τν δυ φύλων, χι τ γριον κα πρόσιτον τν σιανν, περ εναι μλλον πικίνδυνον, λλ τν μετ συστολς κα σεβασμο πικοινωνίαν. Δι τοτο φυλάχθη παρ᾿ λλησιν γνότερος οκογενειακς βίος κα γνότης τς γυναικός, μεινε δ σφαλς κα συλος μέχρις γδόου βαθμο συγγενικ στοργή, πως κα κοινωνικ κα οκογενειακ λληλεγγύη, ν ξω τν ρθοδόξων λληνικν κοινωνιν, πισήμως κα καθιερωθείσης τς αμομιξίας, μεγάλη σύγχυσις πλθε, κα διαφθορ θν· ντεθεν κφυλισμς κα βαθεα κοινωνικ νόσος.

Ατ λοιπν τ θη πρ πολλο ρχισαν, κα ξακολουθον κόμη διαρκς ν μς εσάγωσιν ες τς θήνας. πως δν σπάζονται τν θνικν χορόν, σως διότι δν εναι ρκετ συγχρωτιστικς τν μελν, οτω ποῤῥίπτουσιν κα τν θνικν μουσικήν, πειδ δν ρκετ γαργαλιστικ τν των. Κα ν το δυνατν πιστημονικς ν᾿ ποδειχθ τι βυζαντιν εναι ατούσιος μουσικ τν ρχαίων λλήνων, πάλιν ο Λεβαντνοι θ τν πέῤῥιπτον, τάχα ς πηρχαιωμένην κα ξω τς μόδας. Διότι, πως εναι τις κανς ν ασθανθ κα κτιμήσ πργμα τόσον βρόν, σον βυζαντιν μουσική, πρέπει ν χει πλότητα λεπτότητα. λλ᾿ παρ᾿ μν ψευδοαριστοκρατία τν μν πλότητα δυστυχς πώλεσε πρ πολλο, ες βαθμν δ τιν λεπτότητος οδέποτε κατώρθωσε ν φθάσ.

Ἄλλως, ἡ βυζαντινὴ μουσικὴ εἶναι τόσον ἑλληνικὴ ὅσον πρέπει νὰ εἶναι. Οὔτε ἡμεῖς τὴν θέλομεν, οὔτε τὴν φανταζόμεθα ὡς αὐτὴν τὴν μουσικὴν τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. Ἀλλ᾿ εἶναι ἡ μόνη γνήσια καὶ ἡ μόνη ὑπάρχουσα. Καὶ δι᾿ ἡμᾶς, ἐὰν δὲν εἶναι ἡ μουσικὴ τῶν Ἑλλήνων, εἶναι ἡ μουσικὴ τῶν Ἀγγέλων.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου