Παρασκευή, 1 Μαρτίου 2013

Ο Wagner για την Τέχνη.





Γιὰ τὸν Ἕλληνα ἐλεύθερος δὲν ἦταν παρὰ μόνο ὁ ὡραῖος καὶ δυνατὸς ἄνθρωπος καὶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δὲν ἦταν ἄλλος ἀπὸ τὸν ἐαυτό του. Ὅ,τι ὑπῆρξε ἔξω ἀπὸ τὸν Ἕλληνα ἄνθρωπο, ἔξω ἀπὸ αὐτὸν τὸν ἰερέα τοῦ Ἀπόλλωνος, ἦταν γι' αὺτὸν βάρβαρο καί, ἂν τὸν ὑπηρετούσε, ὑπόδουλο. Δικαίως ὁ μὴ Ἕλληνας ἐχαρακτηρίζετο στὴν πραγματικότητα βάρβαρος καὶ σκλάβος. Ὅμως δὲν ἔπαυε νὰ εἶναι ἄνθρωπος καὶ ἡ βαρβαρότης καὶ ἡ σκλαβιά του δὲν ἦταν ἡ φύση του, ἀλλὰ ἀποτελοῦσε τὴν μοίρα του καὶ τὸ ἀμάρτημα τῆς Ἱστορίας πάνω στὴν φύση αὐτή. Κατ' αὐτὸν τὸν τρόπο ἐμφανίζεται καὶ σήμερα τὸ ἀμάρτημα τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, ὅταν ἀπὸ ὑγιέστατους λαοὺς καὶ σὲ ὑγιεινότατο κλίμα γεννώνται ἄθλιοι καὶ σακάτες. Αὐτὸ τὸ ἱστορικὸ ἀμάρτημα ὅμως ἐπρόκειτο νὰ ἐξασκηθεῖ συντόμως καὶ πάνω στὸν ἴδιο τὸν ἐλεύθερο Ἕλληνα. Ἐφ' ὅσον δὲν ἦταν ζωντανὸ στοὺς λαοὺς τὸ συναίσθημα τῆς ἀπόλυτης ἀγάπης πρὸς τὸν ἄνθρωπο, ἡ ὑποδούλωση τοῦ Ἕλληνα ἀπὸ τοὺς βαρβάρους ἦταν ἀρκετὴ γιὰ νὰ προκαλέσει τὸ τέλος τῆς ἐλευθερίας, τῆς δυνάμεως, τῆς ὀμορφιάς του...

Ἐλεύθερος αἰσθάνεται σήμερα μόνο αὐτὸς ποὺ ἔχει τόσα χρήματα στὴν ζωή του, ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ τὰ διαθέτει κατὰ βούληση σὲ δραστηριότητες ἄσχετες πρὸς τὴν ἐξεύρεση τῆς καθημερινῆς τροφῆς. Ὅπως στὸν ῥωμαϊκὸ καὶ μεσαιωνικὸ κόσμο ἡ προσπάθεια ἀπελευθερώσεως ἀπὸ τὴν γενικὴ ὑποδούλωση ἐξεδηλοῦτο μὲ τὴν ἐπιθυμία τῆς ἀπόλυτης κυριαρχίας, ἔτσι καὶ σήμερα ἐκδηλώνεται μὲ τὴν βουλιμία τοῦ χρήματος. Ἂς μὴν νιώθουμε ἔκπληξη ποὺ καὶ ἡ τέχνη κινεῖται πρὸς τὸ χρῆμα, διότι τὸ κάθε τὶ κινεῖται πρὸς τὸν θεὸ καὶ τὴν ἐλευθερία του. Καὶ ὁ θεός μας εἶναι τὸ χρῆμα, θρησκεία μας ἡ ἀπόκτησή του.

Ἡ τέχνη ὅμως καθ' ἐαυτὴ παραμένει πάντα αὐτὸ ποὺ ἦταν. Πρέπει βεβαίως νὰ ποῦμε ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον στὴν σύγχρονη δημόσια ζωή, ἐξακολουθεῖ νὰ ζεῖ ὅμως παρὰ ταύτα, ὅπως πάντα, στὴ συνείδηση τοῦ ἀτόμου ὡς ἡ μοναδικὴ ἀδιαχώριστη καὶ σύγχρονη τέχνη. Ἡ διαφορὰ λοιπὸν εἶναι μόνο αὐτὴ: Στοὺς Ἕλληνες ἡ τέχνη ὑπῆρχε στὴν δημόσια συνείδηση, ἐνῶ σήμερα ὑπάρχει μόνο στὴν συνείδηση τοῦ ἀτόμου καὶ σὲ ἀντίθεση πρὸς τὴν δημόσια ἀσυνειδησία. Γι' αὐτὸ καὶ ἡ τέχνη τῶν Ἑλλήνων ἦταν συντηρητικὴ στὴν ἐποχὴ τῆς ἀνθήσεως της, ἀφοῦ στὴν δημόσια συνείδηση λειτουργοῦσε ὡς ὑπαρκτὴ καὶ ἰσχύουσα ἔκφραση. Ἡ δική μας τέχνη εἶναι ἐπαναστατική, διότι ὑπάρχει μόνο σὲ ἀντίθεση πρὸς τὴν ἄποψη τῆς μάζας.

 

Wilhelm Richard Wagner, «Τέχνη καὶ Ἐπανάστασις»

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου